على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

142

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ادبارى ( edb ri ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كثافت و چركينى . ادباس ( edb s ) م . ع . ادبست الارض ادباسا : ظاهر كرد آن زمين روئيدگى را . ادباق ( edb q ) م . ع . ادبقه ادباقا : چسبانيد آن را . و ما ادبقه : چه بسيار بر آغالانيده‌تر و چسپنده‌تر است او . و هو ادبق منه : او چسبنده‌تر است از او . ادب‌آموز ( adab - mowz ) ص . پ . كسى كه علم و ادب بياموزد و بياموزاند . و ادب‌آموز كردن ف م . : بدرجهء عالى رسانيدن . و مشهور كردن . ادبانه ( adab ne ) ص و م ف . پ . با احترام . و باادب . و با آزرم . و باسلوك . و ظريفانه و خوش‌طبعانه . و عاقلانه . و عالمانه . ادب‌آوازه ( adab - v ze ) ا . پ . آواز بلند و صاف و رسا . ادبب ( adbab ) ص . ع . شتر بسيار موى . الحديث صاحبة الجمل الادبب ينجها كلاب الحواب . ادبة ( odbat ) ا . ع . شگفت و عجب . و طعام مهمانى . و طعام كدخدائى . ادبة ( adabat ) ع . ج آدب . ادبخانه ( adab - x ne ) ا . پ . مكتب و مدرسه . و جاى لازم و مبال . ادبر ( adbar ) ا خ . ع . لقب حجر بن عدى و جز آن . ادبر ( adbar ) ص . ع . ريش كرده . و پشت داده . ادبر ( adbor ) ع . ج دبر و ده‌بر . ادبس ( adbas ) ص . ع . طير ادبس : پرندهء سرخ سياه رنگ . و كذلك فرس ادبس . ح : دبس . ادبساس ( edbes s ) م . ع . ادبس الفرس ادبساسا : سرخ سياه رنگ گشت آن اسب . ادبستان ( adabest n ) ا . پ . دبستان و مكتب و جاى علم و ادب آموختن . ادب‌گاه ( adab - g h ) ا . پ . آنجاى از دربار پادشاه كه در آنجا تعظيم و كرنش مىكنند . ادبيات ( adabiy t ) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - دانشهاى متعلق به ادب . و سلوك . و معرفت و فضل و هنر . ادبير ( adbir ) ا . ع . نوعى از مار . ادبير ( edbeyr ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ادبار و فلاكت و بدبختى و واژگونى بخت . و كثافت و چركينى - و گاه جهت رعايت قافيه در شعر با ياى معروف نيز خوانند . ادة ( eddat ) ا . ع . شگفت و عجب . و كار سخت و زشت . و بلاى عظيم . ج : ادد و ص . داهية ادة : آفت و بلاى بزرگ . ادثار ( eddes r ) م . ع . ادثر ادثارا : برگزيد مال بسيار را . ادثر ( adsar ) ص . ع . هالك . و غافل . ادجاء ( edj ) م . ع . ادجى الليل ادجاء : تاريك گرديد شب . ادجان ( adj n ) ع . ج دجن . ادجان ( edj n ) م . ع . ادجنوا ادجانا : در باران بسيار درآمدند . و ادجن المطر : پيوسته باريد باران . و ادجن الحمى : پيوسته ماند تب . و ادجن السماء : پيوسته باريد آسمان و ابرناك گرديد . و ادجن اليوم : ابرناك گرديد روز . و ادجن بالمكان : مقيم گرديد در آنجاى . ادجن ( adjan ) ص . ع . بعير ادجن : شتر تيره رنگ . ادجيجاء ( edjij ' ) م . ع . ادجوجى الليل ادجيجاء : تاريك شد شب . ادجيجان ( edjij n ) م . ع . ادجوجن اليوم ادجيجانا : ابرناك گرديد روز . ادحاض ( edh z ) م . ع . باطل كردن حجت . و لغزانيدن پاى . ادحاق ( edh q ) م . ع . ادحقه ادحاقا : راند و دور گردانيد آن را . ادحال ( adh l ) ع . ج دحل . ادحال ( edh l ) م . ع . ادحل ادحالا : درآمد در نقب و پوشيده شد . ادحل ( adhol ) ع . ج دحل . ادحواء ( edhev ' ) م . ع . ادحوا ادحواء : گسترده گرديد . ادحوة ( odhovvat ) ا . ع . جاى تخم نهادن شترمرغ در ريگستان . و جاى چوزه برآوردن آن . ج : ادحية ( adhiat ) . ادحى ( odhiy ) و ( edhiy ) ا خ . ع . نام يكى از منازل قمر . ادحى ( odhiy ) و ( edhiy ) و ادحية ( edhiyat ) ا . ع . جاى تخم نهادن شترمرغ در ريگستان و جاى چوزه برآوردن آن . ادحية ( adhiat ) ع . ج ادحوة ( odhovvat ) . ادخ ( adaxx ) ص . ع . سياه و كدر . ادخار ( edx r ) م . ع . خرد و خوار گردانيدن . ادخار ( eddex r ) م . ع . ادخره ادخارا : برگزيد آن را . و يخنى ساخت و يخنى نهاد آن را . ادخال ( edx l ) م . ع . ادخلته ادخالا و مدخلا : درآوردم آن را قوله تعالى : رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ اى مدخلا رضيا . ادخال ( edx l ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فرد كردگى . و دخول و فرورفتگى . و سبب دخول - ضد اخراج - و در ميان نهادگى . و نشاندگى . ادخال ( eddex l ) م . ع . ادخل ادخالا : درآمد . ادخالات ( edx l t ) ج ا . پ . - مأخوذ